Coe: Kenya đang cải thiện cuộc chiến chống doping trước thềm Giải vô địch thế giới 2029

Chủ tịch Liên đoàn Điền kinh Thế giới (World Athletics) Sebastian Coe mới đây đã đưa ra đánh giá lạc quan về nỗ lực chống doping của Kenya, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nước này đăng cai Giải vô địch Điền kinh Thế giới 2029. Phát biểu trong bối cảnh Nairobi đang gấp rút chuẩn bị cho sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh lần đầu tiên được tổ chức tại châu Phi, Coe khẳng định Kenya đang có những bước tiến rõ rệt trong công tác phòng chống doping, dù ông thừa nhận còn nhiều việc phải làm. "Kenya đang tiến bộ, nhưng chúng ta phải nhìn nhận rằng họ xuất phát từ một vị trí rất xa," Coe nói. "Chúng ta sẽ không bao giờ có một thế giới hoàn hảo, nhưng điều quan trọng là họ đang đi đúng hướng." Theo số liệu từ Đơn vị Liêm chính Điền kinh (AIU), hơn 140 vận động viên Kenya đã bị xử phạt kể từ khi cơ quan này được thành lập vào năm 2026. Con số này, tương đương khoảng 20 trường hợp mỗi năm, phản ánh mức độ phổ biến cao của doping trong điền kinh Kenya – một trong những quốc gia thành công nhất thế giới ở các nội dung chạy cự ly trung bình và dài. Tuy nhiên, Coe cho rằng con số này cũng phản ánh hiệu quả ngày càng tăng của hệ thống phát hiện, khi AIU triển khai các biện pháp kiểm tra "chuyên sâu hơn, rộng khắp hơn và dựa trên thông tin tình báo nhiều hơn". Coe, người giữ chức chủ tịch World Athletics từ năm 2026, nhấn mạnh rằng AIU nằm ở "trung tâm" của các cải cách do ông khởi xướng. Ông cũng tiết lộ đã thuyết phục chính phủ Kenya tăng cường tài trợ cho công tác chống doping, một yếu tố then chốt để đảm bảo tính bền vững của các nỗ lực cải cách. Việc Nairobi được trao quyền đăng cai Giải vô địch thế giới 2029 đánh dấu một cột mốc lịch sử: lần đầu tiên một thành phố châu Phi đăng cai sự kiện cấp cao nhất của điền kinh thế giới. Trước đó, Kenya từng thất bại trong nỗ lực giành quyền đăng cai năm 2026 (sự kiện được trao cho Tokyo), nhưng đã tích lũy kinh nghiệm qua việc tổ chức Giải vô địch U18 thế giới 2026 và Giải vô địch U20 thế giới 2026. Theo Coe, việc đăng cai sự kiện lớn sẽ tạo thêm động lực để Kenya tập trung hơn nữa vào cuộc chiến chống doping. "Khi bạn đăng cai một sự kiện tầm cỡ này, bạn có trách nhiệm phải đảm bảo rằng mọi thứ đều trong sạch," Coe nhấn mạnh. "Điều đó tạo ra áp lực tích cực để cải thiện hệ thống." Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng bức tranh không hoàn toàn màu hồng. Con số hơn 140 vận động viên bị xử phạt kể từ năm 2026 đặt Kenya vào nhóm các quốc gia có tỷ lệ doping cao nhất trong làng điền kinh thế giới. Việc thiếu dữ liệu phân tách theo từng năm khiến khó xác minh liệu xu hướng có thực sự đang giảm hay không. Bên cạnh đó, cấu trúc kinh tế đặc thù của điền kinh Kenya – với mạng lưới đại diện và hợp đồng quốc tế phức tạp, cùng các trung tâm huấn luyện ở vùng cao nguyên như Iten, Eldoret và Kaptagat – được coi là những yếu tố làm gia tăng rủi ro doping, đặc biệt ở các nội dung chạy đường dài và marathon, nơi giải thưởng tài chính cao nhất. Một số chuyên gia cũng lưu ý rằng việc Coe vừa là người trao quyền đăng cai vừa là kiến trúc sư trưởng của các cải cách chống doping tạo ra xung đột lợi ích tiềm tàng. Đánh giá "đang cải thiện" của ông, dù có cơ sở, vẫn mang tính tự đánh giá hơn là một thẩm định độc lập. Bài viết gốc cũng không trích dẫn bất kỳ nguồn tin độc lập nào từ vận động viên, quan chức ADAK (Cơ quan chống doping Kenya) hay các báo cáo của AIU. Nhìn rộng hơn, việc trao quyền đăng cai Giải vô địch thế giới 2029 cho Nairobi được xem như một phần trong chiến lược mở rộng toàn cầu của World Athletics, đưa môn thể thao này đến gần hơn với các thị trường mới. Đây cũng là cơ hội để Kenya tái định vị thương hiệu quốc gia gắn với điền kinh, sau những năm bị ảnh hưởng bởi các vụ bê bối doping. Thành công của sự kiện năm 2029 – cả về mặt tổ chức lẫn liêm chính – sẽ có ý nghĩa quyết định đối với uy tín của Kenya cũng như của chính Coe và ban lãnh đạo World Athletics. Với khoảng thời gian còn lại trước năm 2029, áp lực sẽ ngày càng lớn để Kenya chứng minh những cải thiện có thể đo lường được. Bất kỳ vụ việc doping cấp cao nào trong giai đoạn 2026-2029 đều có thể làm lung lay câu chuyện "đang cải thiện" và đặt dấu hỏi về quyết định trao quyền đăng cai. Ngược lại, nếu Kenya có thể giảm số vụ vi phạm hàng năm và củng cố năng lực của hệ thống kiểm tra, quốc gia này có thể trở thành hình mẫu phục hồi liêm chính trong thể thao toàn cầu.