VM Nghệ An 2026: Mỹ Hiền dẫn đầu nội dung nữ, Mai Trung hơn Đan Quyết 10 mét

Đúng 3 giờ, hàng đèn pha rọi xuống vạch xuất phát trước Quảng trường Hồ Chí Minh. Không có khán đài nào đủ lớn để giữ chân người xem ở giờ này, chỉ có tiếng bước chân của nhóm chạy 42km tan vào mặt đường Trường Thi. Trong nhóm đầu, ba cái tên tách ra gần như ngay từ mét đầu tiên: Đan Quyết, Đào Bá Thành và Nguyễn Mai Trung.

Mười phút sau, khoảng cách giữa người thứ nhất và người thứ hai là chừng 10 mét. Mai Trung giữ mặt lạnh, mắt dán về phía trước. Đan Quyết vẫy tay chào máy quay, nhịp thở vẫn đều. Hai người thay phiên kéo đoàn, và cách họ đổi vai ở vận tốc gần 3 phút 50 giây mỗi km cho thấy cả hai đều hiểu mình còn phải chạy cùng nhau thêm ba tiếng nữa.

Ở làn bên kia, nội dung nữ diễn ra lặng lẽ hơn. Mỹ Hiền, runner của Nghệ An Runners, dẫn đầu. Cô không nằm trong nhóm được nhắc tên nhiều nhất trước giờ xuất phát. Chúng ta cứ tưởng đã biết hết, cho đến khi một cái tên lạ xô cửa.

VnExpress Marathon Grand Tour Nghệ An 2026 là lần đầu giải đặt chân lên quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, với bốn cự ly 5km, 10km, 21km và 42km. Cả bốn đều xuất phát từ khu vực Quảng trường Hồ Chí Minh và về đích trên đường Trường Thi, đoạn giao với Lê Văn Hưu. Cự ly dài nhất rời vạch lúc 3h, 21km lúc 4h, 10km lúc 5h, 5km lúc 6h.

Cung đường có một đặc điểm dễ bị bỏ qua: gần như phẳng tuyệt đối và chạy dài trên trục Vinh - Cửa Lò. Từ Quảng trường Hồ Chí Minh, runner qua Hồ Tùng Mậu, Trường Thi, Đại lộ Lê Nin rồi nối vào Đại lộ Vinh - Cửa Lò. Sau khoảng 16km, đường rẽ vào tuyến Bình Minh, men theo ven biển Cửa Lò và quay đầu tại đoạn Cửa Xá. Mặt đường rộng, ít cua, không dốc — kiểu địa hình mà dân chạy gọi là "đường nhanh", đồng thời là kiểu địa hình không cho phép giấu bất kỳ sai lầm nào về phân bổ sức.

Vạch xuất phát năm nay có Đan Quyết, Đào Bá Thành, Lê Văn Hương ở nhóm nam, cùng sự góp mặt của hai câu lạc bộ chủ nhà Nghệ An Runner và Hà Tĩnh Runner trong màu áo hồng. Trước giờ đua, Thành Mèo và Vinh Runner nhận xét đây là giải có ít runner chạy 42km nhất, cung đường thuận lợi, đường đẹp — điều kiện tốt để tranh thứ hạng và phá kỷ lục cá nhân.

Phía hậu cần, ban tổ chức huy động hàng trăm tình nguyện viên cùng cảnh sát giao thông và nhân viên y tế địa phương. Từ tối 26/9, lực lượng này đã có mặt ở khu vực xuất phát để nhận phân công, sau đó tỏa về các điểm trên cung đường, hoàn thiện trạm tiếp nước và khu vực cổ vũ. Bib được phát tại Nhà Văn hóa Lao động Nghệ An trong hai ngày 25-26/9.

Nguyễn Mai Trung, 35 tuổi, Hà Nội, làm việc trong lĩnh vực thương mại điện tử và sinh hoạt tại CLB Thành Công Runners. Anh được giới chạy bộ Thủ đô biết đến với thành tích 2 giờ 41 phút 55 giây tại VnExpress Marathon Hải Phòng 2026, xếp thứ 69 trong danh sách những người chạy full marathon nhanh nhất lịch sử Việt Nam. Mức ấy tương đương pace khoảng 3 phút 50 giây mỗi km, và nó giải thích vì sao ở km thứ hai của buổi sáng nay, anh đã nằm đúng vị trí mà một người có nền tảng như vậy phải nằm.

Mười mét ở vận tốc ấy chỉ tương đương khoảng hai giây chạy, một nhịp thở lệch. Trong ba tiếng rưỡi còn lại, hai giây là thứ có thể mất đi chỉ vì một lần chậm tay lấy cốc nước ở trạm tiếp nước. Điều đáng chú ý hơn nằm ở ngôn ngữ cơ thể: Đan Quyết vẫy tay chào máy quay trong khi Mai Trung không rời mắt khỏi mặt đường. Đan Quyết đang chạy bằng cảm giác, Mai Trung đang chạy bằng đồng hồ. Mười mét đầu tiên chưa nói lên ai thắng, nhưng nó nói lên ai đang tự tin hơn về nhịp điệu của mình.

Mỹ Hiền bước vào giải với kỷ lục cá nhân 3 giờ 7 phút 39 giây, tương đương pace khoảng 4 phút 27 giây mỗi km, và cô chạy trên chính những con đường mình tập hằng tuần cùng Nghệ An Runners. Trong làng marathon phong trào Việt Nam, mốc 3 giờ 07 là ngưỡng mà phần lớn runner nữ phải mất nhiều năm mới chạm tới. Việc cô dẫn đầu ngay từ những km đầu là chuyện dễ hiểu với người thuộc cung đường này; điều khó hiểu là cô làm điều đó mà gần như không có ai gọi tên mình trên loa phát thanh.

Cung đường ven biển đặt ra một bài toán cụ thể. Đoạn Vinh - Cửa Lò dài, thẳng và trống, nghĩa là runner hứng trọn gió theo hướng chạy thay vì được che chắn bởi nhà cửa. Khúc rẽ vào Bình Minh và đoạn quay đầu ở Cửa Xá là nơi hướng gió đổi chiều so với lúc xuất phát. Với cự ly 42km, đoạn về sau khi qua điểm quay đầu mới là phần quyết định: người giữ được nhịp ổn định khi đổi hướng gió sẽ giữ được thứ hạng, người đốt sức ở 20km đầu sẽ thấy khoảng cách mở ra trong im lặng.

Bảng thời gian của ban tổ chức cho thấy cách họ quản lý dòng người. Cự ly 21km có mốc COT ở km 10 lúc 5h40 và km 16,9 lúc 6h50, đường chạy đóng lúc 7h30. Cự ly 10km có một mốc ở km 6 lúc 6h15, đóng đường lúc 7h. Cự ly 5km không có COT và đóng lúc 7h15. Với cự ly 42km, bảng thời gian được công bố không xuất hiện mốc COT nào — áp lực thời gian của nhóm chạy full marathon vì thế mang tính nội tại nhiều hơn là đến từ phía trọng tài.

Có một câu chuyện được kể lại nhiều lần ở các giải địa phương: runner chủ nhà có lợi thế vì quen đường. Kinh nghiệm mười chín năm theo dõi những vạch xuất phát cho tôi thấy lợi thế thật sự nhỏ hơn thế nhiều. Cái quen đường không giúp chân bạn khỏe hơn ở km 35; nó chỉ giúp bạn biết đoạn nào nên chạy sát lề để né gió, biết trạm tiếp nước nào đông, biết khúc cua nào mất đà. Những lợi thế đó tính bằng giây, không phải bằng phút.

Ngược lại, nhận định "ít runner 42km nên dễ phá PR" là một cái bẫy. Một cánh đồng mỏng nghĩa là không có nhóm chạy để bám, không có người kéo nhịp ở km 25, và không có ai để đọc tốc độ. Mai Trung và Đan Quyết sẽ dành phần lớn ba tiếng rưỡi trong trạng thái đối mặt trực tiếp, không có bộ đệm nào ngoài chính đối thủ. Đường phẳng càng dễ khiến người ta xuất phát nhanh hơn 10 giây mỗi km so với kế hoạch, và cái giá phải trả xuất hiện đúng vào lúc không còn ai cứu được.

Rồi đến phần khán giả. Bảng tin của buổi sáng dồn vào cuộc đua giữa hai người đàn ông, còn nội dung nữ được gói trong một dòng. Dưới lớp bụi của mùa giải cũ, có những trận đấu chưa từng tắt tiếng. Tôi từng mắc lỗi tương tự trên sóng: dành thời lượng cho cái tên quen, để cái tên lạ trôi qua. Sai lầm đáng giá nhất của tôi là tưởng rằng mình phải hoàn hảo trước ống kính. Hóa ra thứ khán giả cần ở người dẫn chương trình là sự chú ý đúng chỗ, chứ không phải giọng đọc tròn trịa.

Điều đáng theo dõi ở Nghệ An không nằm ở việc ai về nhất lúc 5 giờ 40. Nó nằm ở chỗ một giải chạy lần đầu đến một tỉnh, với cung đường phẳng và một cánh đồng 42km mỏng, lại đang tạo ra đúng loại áp lực mà các giải lớn không còn tạo được: áp lực của việc không có ai che chắn phía trước. Nếu Mỹ Hiền giữ được vị trí đến vạch đích trên đường Trường Thi, câu chuyện của giải năm nay sẽ được viết bởi người ít được nhắc đến nhất trước giờ xuất phát.